23.06.2025'te "Plimpton 322 No'lu Tabletin Çözümünün Tanıtımı"nda söz verdiğim üzere Plimton 322 no'lu tabletin çözümü karşınızdadır. Bu çözümü Peyami Safa'nın "Sherlock Holmes'e Karşı" serisinin 16. kitabı olarak şöyle yayımlıyorum:
Cingöz Rceai Babil'de, 13.03.2026, 00:54:01.
Güncellemeler:
1) 24.03.2026, 14:11:29. Bu ilk güncellemede Robson'un Plimpton 322 no'lu tabletinde "Muhtemel Kayıp Satırlar (Possible Missing Lines)" sandığı satırlardaki doğuranların, dolayısıyla dik üçgenlerin nasıl elde edildiğini gösterdim ve hemen arkasından trigonometrik cetvel olarak bilinen Tablo 17'nin 2 katı büyüklüğündeki Tablo 19'u verdim. Daha sonra Larsa'nın fethi ve sonuçları ile kutup yıldızı Thuban'ın MÖ 1822'lerdeki Larsa'daki yüksekliğine ilişkin tarihi olayları ele aldım.
2) 05.04.2026, 22:37:10. Bu ikinci ama en büyük güncellemede "4.5. YBC 7289 ve Plimpton 322 No’lu Tabletlere Göre Trigonometrik Cetvel" ve "4.6. Dik Üçgenlerin Doğuranlarının Aritmetik Ortalamaya Göre Bulunması" bölümlerini ekledim. İlkinde Tablo 20'nin Mathematica dosyasını daha sonra vereceğim ve ikincisinde Plimpton 322 no'lu tabletindeki doğuranlara ait çözümü verdim.
3) 17.04.2026, 08:39:08. Bu güncellemede Plimpton 322 no'lu tabletinde 5.5.2009, 02:00 tarihli elle yazdığım şu konular vardır: 1. Plimpton 322 No'lu Tabletteki Sayıların Bulunması, 2. Plimpton 322 No'lu Tablettinde Hataların Açıklanması. İkinci olarak Öklit'in Kitap 10'daki Önerme 28'deki Lemma 1'inin mükemmel bir değerlendirmesi vardır. Sizin bu dosyalara makale içinden erişebilmeniz için ilgili yerlere bakmanız gerekiyor.
Fakat bu, bir edebiyat romanı değil matematiksel bir romandır. Bu romana en çok Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani bayılacaktır. Ünlü antika satıcısı Edgar J. Banks'in anlattığına göre, kendisi 1905'te bir arkeolojik site olan modern Tell Senkereh/Irak'ın güneyindeki Larsa'da kaçak bir kazı yaparken bir grup tablete rastlar ve bunlardan Plimpton 322 no'lu tableti 1923'te ilk Western sahibi ve The New York yayımcısı George Arthur Plimpton'a (ki 1936'daki ölümünden önce tarihi matematiksel kitaplar ve sanatla ilgili parçalardan oluşan koleksiyonunu Columbia Üniversitesi'ne verilmesini vasiyet etmişti) 10 $'a (şimdi 191.10 $) satar.
Konuyla ilgili Başbakan Sudani'nin çalışmaları aşağıdaki haberde aktarılmıştır.
Bağdat – INA, 3/6/2025
Başbakan Muhammed Şiya Es Sudani, arkeolojik hazinelerin korunması ve sergilenmesi için güvenli salonlar tahsis edilmesi talimatını verdi.
Başbakanlık Basın Ofisi tarafından yapılan açıklamada, "Başbakan Muhammed Şiya Es Sudani, başkent Bağdat'taki Irak Ulusal Müzesi'ni ziyaret etti ve burada Irak hükümetinin bazı ülkelerden yakın zamanda geri aldığı Irak eserlerinin sergisini açtı" denildi.
Açıklamada, "Başbakan Sudani ayrıca, Nemrud Hazinesi ve Irak Merkez Bankası'nda muhafaza edilen tarihi arkeolojik hazinelerin bulunduğu müze depolarını ziyaret etti. Bu hazineler, 2 gün önce müzeye teslim edildi ve müze ziyaretçilerine sergilenmek üzere özel özelliklere sahip bir salon hazırlanacak" ifadelerine yer verildi.
Başbakan Sudani, açıklamaya göre, "binlerce yıllık Mezopotamya medeniyetlerini temsil eden ve insanlığın inşasına ve gelişimine katkıda bulunan arkeolojik mirasa olan ilgiyi yeniden teyit etti. Ayrıca, kamuoyunun bu medeniyetlerin hazinelerinin varlığından haberdar olmasını ve özellikle Nemrud Hazinesi olmak üzere bu hazinelerin kaybolduğu veya yok olduğu yönündeki söylentilerin yalanlanmasını amaçladığını" belirtti.
Başbakan Sudani, "1990'lardan beri Irak Merkez Bankası'nda muhafaza edilen bir dizi hazinenin, korunması ve müze ziyaretçileri tarafından görülebilmesi için yüksek standartlara sahip güvenli salonlarda sergileneceğini" ifade ederek, "Bu eserlerin sergilenmesi için gerekli ihtiyaçların ve malzemelerin karşılanmasının, müzenin ve içerdiği tarihi hazinelerin yerel ve uluslararası ilgiyi çekmesine katkıda bulunacağını ve ülkedeki kapsamlı istikrar gerçeğini teyit edeceğini" vurguladı.
Basın Ofisi, "Irak Merkez Bankası'nda muhafaza edilen Nemrud Hazinesi'nin, değerli taşlarla süslenmiş altın takılar, Yeni Asur Dönemi'ne (MÖ 911-612) ait eserler, Lagaş Sümer Hanedanlığı'nın 7. hükümdarı Gudea'nın heykeli, Yeni Sümer Dönemi'ne (MÖ 2144-2124) ait eserler, Akad Kralı I. Sargon'un (MÖ 2370-2230) maskesini temsil eden heykel ve diğer önemli parçaları içerdiğini" belirtti.
Açıklamada, "ABD, İngiltere, İtalya, Almanya ve Ürdün'den geri alınan eserler arasında, Irak'ın eski tarihinin farklı dönemlerine ait parçalar, 6.000'den fazla kil tablet, konik ve taş tabletler, silindir mühürler, çeşitli sikkeler, heykelcikler, taş dikilitaş, Eski Babil Dönemi'ne ait farklı içerik ve şekillerde çivi yazılı metinler, Mandalı tomarlar, fildişi eserler, Asur tarzı altın kaplar, çömlek tabletler ve Ur Kraliyet Mezarlığı'ndan önemli arkeolojik eserler bulunuyor" ifadelerine yer verildi.
Umarım Plimpton 322 no'lu tabletin çözümü vesilesiyle Türkiye ile Irak arasında, Mısır'daki piramitlerdeki çalışmalarımda olduğu gibi, kültürel işbirliğimiz artarak devam eder!